Cận thị tiến triển rất phổ biến và phần lớn đến từ thói quen hằng ngày. Theo nhiều nghiên cứu, độ cận có thể tăng 0.5D–1D mỗi năm, đặc biệt ở trẻ nhỏ hoặc người dùng mắt cường độ cao. Nhiều người thắc mắc: “Đeo kính rồi sao vẫn tăng độ?” hoặc “Mới thay kính vài tháng đã mờ lại?”. Thực tế, cận thị không tự dừng và có thể tăng nhanh nếu mắt bị tác động bởi nhiều yếu tố.
Dưới đây là các nguyên nhân chính và cách hạn chế tăng độ hiệu quả.
1. Thói quen dùng mắt sai cách
Dùng mắt liên tục để học, làm việc, xem video, chơi game khiến mắt phải điều tiết quá mức.
Những hành vi dễ làm tăng độ:
- Nhìn màn hình quá gần
- Áp điện thoại sát mặt khi nằm
- Dùng điện thoại trong phòng tối
- Ngồi quá gần laptop
- Chơi game nhiều giờ không nghỉ
Hậu quả: mắt mỏi, khô, nhòe và tăng độ nhanh hơn.
Tư thế không đúng: cúi sát sách, bàn thiếu sáng, ngồi lệch khiến mắt phải cố gắng tập trung nhiều hơn.
2. Thiếu ánh sáng tự nhiên
Trẻ ít ra ngoài có nguy cơ tăng độ cận cao hơn 2–3 lần. Ánh sáng tự nhiên giúp điều hòa điều tiết và hạn chế trục nhãn cầu phát triển quá mức.
Việc ở trong phòng suốt ngày, dùng thiết bị 12–14 giờ khiến mắt không được nghỉ.
3. Đeo kính sai độ hoặc không đeo khi cần
Nhiều người nghĩ đeo kính nhiều làm tăng độ, nhưng nguyên nhân thật sự là:
- Đeo kính thấp hơn độ thật
- Đeo kính quá cao
- Đeo kính loạn sai trục
- Tâm quang học sai
- Không đeo kính khi học/làm việc
Kính không đúng thông số khiến mắt phải điều tiết bù, dẫn đến tăng độ nhanh.
4. Yếu tố di truyền
Nếu bố hoặc mẹ cận nặng, trẻ dễ bị cận sớm và tăng độ nhanh hơn. Các phương pháp kiểm soát có thể cần đến:
- Ortho-K
- Atropine nồng độ thấp
- Kính kiểm soát cận thị
- Theo dõi trục nhãn cầu định kỳ
5. Học tập và làm việc quá mức
Trẻ học thêm nhiều, người lớn làm việc cả ngày trước màn hình khiến mắt không có thời gian nghỉ, dẫn đến điều tiết liên tục và tăng độ.
6. Không khám mắt định kỳ
Nhiều người chỉ khám khi mờ hẳn hoặc đau đầu, nhưng tăng độ diễn ra âm thầm.
Nên khám:
- Trẻ em: 3–6 tháng/lần
- Người lớn: 6–12 tháng/lần
Khám giúp kiểm soát độ tăng, phát hiện loạn thị ẩn, theo dõi trục nhãn cầu và điều chỉnh kính đúng.
Cách hạn chế tăng độ cận
- Áp dụng quy tắc 20-20-20: Sau mỗi 20 phút nhìn gần, nhìn xa 6m trong 20 giây.
- Tăng thời gian ngoài trời: 20–30 phút ánh sáng tự nhiên mỗi ngày.
- Ngồi đúng khoảng cách: 30–40 cm với sách; 50–70 cm với màn hình.
- Giảm thời gian dùng thiết bị, đặc biệt ở trẻ dưới 12 tuổi.
- Đeo kính đúng độ, đo tại cơ sở chuyên khoa.
- Khám mắt chuyên sâu định kỳ.
Kiểm soát cận thị tại Bệnh viện Mắt Trường Phúc
Bệnh viện được trang bị hệ thống đo khúc xạ, đo trục nhãn cầu và thiết bị kiểm soát cận hiện đại.
Bạn sẽ được:
- Khám khúc xạ chuyên sâu
- Đo trục nhãn cầu và đánh giá nguy cơ tăng độ
- Tư vấn Ortho-K, Atropine, kính kiểm soát cận
- Lập hồ sơ theo dõi 3–6 tháng/lần
- Hướng dẫn thói quen sử dụng mắt đúng cách
Lời khuyên: cận thị không đáng sợ. Điều đáng sợ là để độ cận tăng nhanh mà không kiểm soát. Hãy chăm sóc mắt đúng cách từ hôm nay để bảo vệ thị lực lâu dài.
